Usługi lokalizacyjne Google w ocenie aktywności mieszkańców
Natężenie ruchu w wybranych miejscach Kielc według Google Maps
Zakres analizy
Cel analizy
Celem analizy było określenie poziomu aktywności mieszkańców w kontekście zróżnicowanych form spędzania czasu wolnego w poszczególnych dniach tygodnia.
Ramy czasowe
Analiza została przeprowadzona na podstawie danych zebranych w okresie poprzedzającym datę 25 marca 2024 roku.
Obszar badań
Metodologia
W metodologii badawczej wykorzystano informacje z punktów zainteresowania (POI) z platformy Google, obejmujących dane na temat godzin popularności odwiedzin poszczególnych obiektów
Cel analizy
Celem analizy było określenie poziomu aktywności mieszkańców w kontekście zróżnicowanych form spędzania czasu wolnego w poszczególnych dniach tygodnia.
Ramy czasowe
Analiza została przeprowadzona na podstawie danych zebranych w okresie poprzedzającym datę 25 marca 2024 roku.
Obszar badań
Obszar badań obejmował całkowitą powierzchnię miasta, zgodnie z granicami administracyjnymi Kielc.
Metodologia
W metodologii badawczej wykorzystano informacje z punktów zainteresowania (POI) z platformy Google, obejmujących dane na temat godzin popularności odwiedzin poszczególnych obiektów
Cel, zakres i metodologia badań
Celem niniejszej analizy było zbadanie trendów w aktywności mieszkańców Kielc w kontekście spędzania czasu wolnego. Do celów badawczych wykorzystano punkty POI (Points of Interest) udostępnione na platformie Google Maps. Kryterium selekcji danych obejmowało posiadanie przez te punkty informacji o „popularnych godzinach” (Google Popular Time, GPT), zawierających dane na temat natężenia ruchu w poszczególnych godzinach w ciągu dnia1. W ramach analizy wykorzystano 1250 punktów POI, które zostały przyporządkowane do jednej z pięciu głównych grup, na podstawie ich kategorii według Google.
Ryc. 1. Podział punktów POI ze względu na kategorię aktywności. Opracowanie własne.
Ryc. 2. Lokalizacja punktów POI z podziałem na poszczególne kategorie aktywności, na mapie Kielc. Opracowanie własne.
Wyodrębnione zbiory danych obejmowały: jedzenie, rozrywkę i kulturę, sport i rekreację, usługi oraz zakupy (ryc. 1). Dodatkowo, w ramach każdej z grup wyodrębniono od trzech do pięciu kategorii pobocznych. Liczba ta uzależniona była od liczby punktów POI oraz różnorodności aktywności, zarejestrowanych w ramach danego zbioru danych. Aktywności, które nie zostały sklasyfikowane do żadnej z grup oznaczone zostały jako „pozostałe”. W kategorii „jedzenie”, do kategorii tej zaklasyfikowały się przede wszystkim piekarnie, strefy gastronomiczne oraz lokale z dostawą do domu. Jeśli chodzi o rozrywkę i kulturę, były to: kino, oraz centra i parki rozrywki. W grupie pozostałych aktywności związanych ze sportem i rozrywką znalazły się: wybiegi dla psów oraz skatepark. Jeżeli chodzi o usługi, w grupie tej znalazły się studia tatuażu. Natomiast w kategorii ,,zakupy”, największy udział stanowiły sklepy samochodowe, meblowe, narzędziowe, zoologiczne, drogerie i perfumerie oraz małe sklepy osiedlowe2.
Dane o natężeniu ruchu w wybranych punktach POI zostały pozyskane z usługi „popularne godziny”, która umożliwiała analizę aktywności ludzi w konkretnych miejscach miasta w określonych dniach i godzinach. Dane te pochodziły od użytkowników, którzy zdecydowali się udostępnić swoją historię lokalizacji. Średnia popularności miejsc została oszacowana na podstawie informacji z ostatnich kilku miesięcy, przed datą ich pobrania, tj. 25 marca 2024 roku. Wartości wskaźnika obłożenia zostały wyrażone w przedziale od 0 do 100, odnosząc się do popularności danego punktu POI w ciągu tygodnia. Należy zaznaczyć, że dane GPT są względną miarą natężenia ruchu w konkretnych lokalizacjach i ich interpretacja odnosi się wyłącznie do pojedynczych obiektów. Skala popularności może się różnić dla odrębnych miejsc, a wartości wskaźnika nie odzwierciedlają bezpośrednio liczby osób obecnych w danym miejscu i w danej porze.
Mimo że dane wykresowe prezentują jedynie względną informację o natężeniu ruchu, próbka danych była wystarczająco reprezentatywna, aby posłużyć jako miara aktywności mieszkańców Kielc, w kontekście spędzania przez nich czasu wolnego. Dane wykorzystane w analizie zostały pozyskane za pomocą platformy Apify – Google Maps Scraper, która umożliwiła wyodrębnienie informacji z punktów POI i ich eksport do pliku CSV4. Kolejne etapy analizy opierały się głównie na przetwarzaniu danych, obejmując czynności takie jak czyszczenie, normalizacja oraz agregacja, mające na celu przygotowanie danych do dalszych analiz, w tym wizualizacji i obliczeń statystycznych. Rozkład punktów POI, podzielony na poszczególne kategorie, został przedstawiony na ryc 2.
Ryc. 1. Podział punktów POI ze względu na kategorię aktywności. Opracowanie własne.
Wyodrębnione zbiory danych obejmowały: jedzenie, rozrywkę i kulturę, sport i rekreację, usługi oraz zakupy (ryc. 1). Dodatkowo, w ramach każdej z grup wyodrębniono od trzech do pięciu kategorii pobocznych. Liczba ta uzależniona była od liczby punktów POI oraz różnorodności aktywności, zarejestrowanych w ramach danego zbioru danych. Aktywności, które nie zostały sklasyfikowane do żadnej z grup oznaczone zostały jako „pozostałe”. W kategorii „jedzenie”, do kategorii tej zaklasyfikowały się przede wszystkim piekarnie, strefy gastronomiczne oraz lokale z dostawą do domu. Jeśli chodzi o rozrywkę i kulturę, były to: kino, oraz centra i parki rozrywki. W grupie pozostałych aktywności związanych ze sportem i rozrywką znalazły się: wybiegi dla psów oraz skatepark. Jeżeli chodzi o usługi, w grupie tej znalazły się studia tatuażu. Natomiast w kategorii ,,zakupy”, największy udział stanowiły sklepy samochodowe, meblowe, narzędziowe, zoologiczne, drogerie i perfumerie oraz małe sklepy osiedlowe2.
Ryc. 2. Lokalizacja punktów POI z podziałem na poszczególne kategorie aktywności, na mapie Kielc. Opracowanie własne.
Dane o natężeniu ruchu w wybranych punktach POI zostały pozyskane z usługi „popularne godziny”, która umożliwiała analizę aktywności ludzi w konkretnych miejscach miasta w określonych dniach i godzinach. Dane te pochodziły od użytkowników, którzy zdecydowali się udostępnić swoją historię lokalizacji. Średnia popularności miejsc została oszacowana na podstawie informacji z ostatnich kilku miesięcy, przed datą ich pobrania, tj. 25 marca 2024 roku. Wartości wskaźnika obłożenia zostały wyrażone w przedziale od 0 do 100, odnosząc się do popularności danego punktu POI w ciągu tygodnia. Należy zaznaczyć, że dane GPT są względną miarą natężenia ruchu w konkretnych lokalizacjach i ich interpretacja odnosi się wyłącznie do pojedynczych obiektów. Skala popularności może się różnić dla odrębnych miejsc, a wartości wskaźnika nie odzwierciedlają bezpośrednio liczby osób obecnych w danym miejscu i w danej porze.
Mimo że dane wykresowe prezentują jedynie względną informację o natężeniu ruchu, próbka danych była wystarczająco reprezentatywna, aby posłużyć jako miara aktywności mieszkańców Kielc, w kontekście spędzana przez nich czasu wolnego. Dane wykorzystane w analizie zostały pozyskane za pomocą platformy Apify – Google Maps Scraper, która umożliwiła wyodrębnienie informacji z punktów POI i ich eksport do pliku CSV4. Kolejne etapy analizy opierały się głównie na przetwarzaniu danych, obejmując czynności takie jak czyszczenie, normalizacja oraz agregacja, mające na celu przygotowanie danych do dalszych analiz, w tym wizualizacji i obliczeń statystycznych. Rozkład punktów POI, podzielony na poszczególne kategorie, został przedstawiony na ryc 2.
Ryc. 3. Wykres popularnych godzin (GPT). Źródło: https://thinkapple.pl/
Popularne godziny wizyt (GPT)
Wykres popularnych godzin obrazuje poziom obłożenia w danym punkcie POI, w poszczególnych godzinach dnia. Dane te opierają się na średniej popularności z ostatnich kilku miesięcy, określanej jako „średnia historyczna”. Wartości wskaźnika mieszczą się w zakresie od 0 do 100, gdzie najwyższy wynik odnosi się do szczytowej popularności w okresie jednego tygodnia. Na ryc. 3 możemy zaobserwować, że najpopularniejszą godziną wybieraną przez klientów, w przykładowej lokalizacji, w czwartek jest godzina 20:00–21:00. Czerwona część wykresu obrazuje aktualne natężenie ruchu, które aktualizowane jest w czasie rzeczywistym. Należy podkreślić, że dane o wizytach na żywo, mogą przekroczyć wartość 100, jeśli w danym momencie występuje wyjątkowo wysoki poziom aktywności5.
Dane wynikowe zostały przedstawione w formie tabelarycznej oraz licznych wykresów i map cieplnych, obrazujących przestrzenny rozkład aktywności mieszkańców. W przypadku tabel i wykresów, poszczególne aktywności zostały ujęte w godzinnych przedziałach czasowych. Wynik wskaźników obłożenia odnosi się do sumarycznej wartości wskaźnika GPT dla wszystkich obiektów sklasyfikowanych do danej kategorii, podzielonej przez liczbę wspomnianych lokalizacji. W przypadku map cieplnych, wartości te zostały uśrednione dla każdej z lokalizacji poprzez iloraz sumy wskaźnika GPT i godzin aktywności danego miejsca w ciągu dnia. Prezentacja danych oparta była na gęstości jądra o wartości 100 m oraz wadze z wartości średniego wskaźnika GPT dla danego punktu POI. Zastosowana metodologia umożliwiła określenie przestrzennego rozkładu poszczególnych aktywności na obszarze Kielc, identyfikując dni i godziny największego natężenia ruchu mieszkańców oraz obszary ich skupienia.
Wyniki analizy
W niniejszej analizie wykorzystano dane pochodzące z 1250 punktów POI, które zostały podzielone na pięć głównych kategorii. Liczba lokalizacji przypisanych do poszczególnych grup przedstawiała się następująco: 291 punktów dotyczyło gastronomii, 48 było związanych z rozrywką i kulturą, 266 z rekreacją i sportem, 61 z usługami, a 584 z zakupami. Ogólna charakterystyka zbioru danych wskazywała, że aktywność mieszkańców związana z czasem wolnym osiągała szczytowe wartości w piątki i soboty. Średni wskaźnik GPT w wyżej wymienionych dniach wynosił odpowiednio 43,3 i 42,2. Dla pozostałych dni tygodnia, wartości te prezentowały się następująco: poniedziałek – 32,8, wtorek – 35,8, środa – 37, czwartek – 39,6, niedziela – 21. Obserwowane wyniki wskazywały na ogólny trend wzrostowy aktywności mieszkańców w miarę upływu dni tygodnia, osiągając swoje maksimum na początku weekendu. Najniższe wartości zanotowane w niedzielę, korelowały z obserwowanym zmniejszeniem aktywności w kategoriach usług (1,7), zakupów (13,6) oraz rozrywki i kultury (22,8). Mogło to wynikać zarówno z ograniczonej dostępności lokali w tym dniu, jak i preferencji konsumentów, którzy mogą skłaniać się ku aktywnościom fizycznym, rekreacji i spędzaniu czasu z rodziną. Świadczyć o tym mogła nieco wyższa aktywność w obszarze sportu i rekreacji, gdzie najwyższe wartości wskaźnika GPT zanotowano w sobotę (29,3) oraz niedzielę (29,1). W przypadku pozostałych aktywności, największe obłożenie przypadało na: piątek w przypadku jedzenia, usług i zakupów oraz sobotę jeśli chodzi o aktywności związane z rozrywką i kulturą.
Tab. 1. Aktywność mieszkańców w poszczególnych dniach tygodnia, wyrażona poprzez średni wskaźnik GPT, z podziałem na kategorie spędzaniach czasu wolnego.
| Kategoria | Liczba punktów POI | Poniedziałek | Wtorek | Środa | Czwartek | Piątek | Sobota | Niedziela |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Jedzenie | 291 | 36,4 | 38,8 | 39,9 | 42,6 | 48,4 | 45,4 | 37,6 |
| Rozrywka i kultura | 48 | 27,0 | 32,2 | 35,5 | 36,8 | 48,5 | 53,5 | 22,8 |
| Sport i rekreacja | 266 | 27,6 | 28,8 | 28,9 | 29,0 | 25,1 | 29,3 | 29,1 |
| Usługi | 61 | 32,9 | 39,0 | 40,0 | 46,1 | 47,6 | 41,9 | 1,7 |
| Zakupy | 584 | 40,2 | 40,2 | 40,7 | 43,7 | 46,9 | 41,1 | 13,6 |
| Ogółem | 1250 | 32,8 | 35,8 | 37,0 | 39,6 | 43,3 | 42,2 | 21,0 |
Opracowanie własne
Analiza danych dotyczących aktywności społecznych, ukazanych na poniższych wykresach (ryc. 4 i ryc. 5), pozwoliła na szczegółową interpretację zachowań związanych ze spędzaniem czasu wolnego przez mieszkańców Kielc w ciągu poszczególnych dni tygodnia. Prezentowane wykresy przedstawiają wyniki badań z rozdzielczością godzinową, co umożliwiło identyfikację maksymalnych poziomów natężenia ruchu klientów w poszczególnych obszarach.
Pierwsze sygnały aktywności związane z kategorią „jedzenie” zaobserwować można już od godziny 6 rano. W ciągu kolejnych godzin wartości wskaźnika GPT wykazują wyraźny trend rosnący przyjmując najwyższe wartości w godzinach 13 – 16. Po okresie tym następował stopniowy spadek. Zjawisko to było charakterystyczne dla całego tygodnia, przy czym w przypadku piątku, a szczególnie soboty, spadek natężenia ruchu w lokalach był znacznie wolniejszy. Wysokie wartości obłożenia utrzymywały się wówczas aż do godziny 20.
W przypadku kolejnej kategorii jaką była „rozrywka i kultura”, dynamika natężenia ruchu w ciągu tygodnia wykazywała nieco większe zróżnicowanie. Dla uproszczenia opisu zjawiska wyszczególniono dwa okresy: pierwszy – dni powszednie (bez piątku) i niedziela oraz drugi – piątek i sobota. W przypadku pierwszego zbioru danych, największe wartości wskaźnika GPT przypadały na okres popołudniowy tj. od 15 do 18. Z wyjątkiem niedzieli wartości obłożenia rosły stopniowo do godziny 11 – 12, po czym następowała chwilowa stagnacja. W przypadku drugiej grupy maksimum aktywności mieszkańców przypadał na godziny wieczorne. Jeśli chodzi o sobotę, wzmożone natężenie ruchu utrzymywało się od godziny 15 aż do północy.
Jeżeli chodzi o aktywności związane ze sportem i rekreacją, mogliśmy zaobserwować nieco wyższe natężenie badanego zjawiska w niedzielę oraz sobotę. Godziny na które przypadała wówczas wzmożona aktywność społeczeństwa to 12 – 14. W przypadku pozostałych dni, wykres zachowywał się dosyć jednostajnie, notując jedynie niższe wartości w godzinach nocnych i porannych.
Analizując kolejną z kategorii, zaobserwować można było, że mieszkańcy korzystali najczęściej z usług pomiędzy godziną 13 a 16. Nieco wyższy ruch w tym zakresie zaobserwowano także pomiędzy godziną 10 a 11, które stanowiły także godziny szczytu aktywności w sobotę. W przypadku niedzieli obserwowano prawie praktyczny brak aktywności.
W przypadku ostatniej z kategorii – zakupy, klienci preferowali z reguły godziny 10 – 17, przy czym maksimum aktywności przypadał na okolice godziny 15. Wyjątek stanowiła sobota, kiedy to największe natężenie ruchu obserwowano w godzinach 11 – 12 oraz niedziela, kiedy to natężenie ruchu było wyraźnie niższe niż w pozostałe dni.
Ryc. 5. Wskaźnik GPT badanych aktywności w poszczególnych godzinach dni tygodnia. Opracowanie własne
Ryc. 4. Wskaźnik GPT badanych aktywności w poszczególnych dniach tygodnia w przedziałach godzinowych. Opracowanie własne
Analiza przestrzennego rozkładu natężenia ruchu w ciągu tygodnia pozwoliła na identyfikację głównych obszarów aktywności związanych z czasem wolnym w Kielcach. Głównymi biegunami aktywności okazały się galerie: Echo oraz Korona, co było częściowo związane z dużą ilością punktów POI w tych obszarach. Kolejnym istotnym obszarem było centrum miasta, ze szczególnym uwzględnieniem Rynku oraz okolic ulicy Sienkiewicza i placu Wolności. Obszar ten skupia wokół siebie większość placówek gastronomicznych, pubów i barów. Analiza danych czasowych wykazała stopniowy wzrost aktywności w tym rejonie wraz z upływem tygodnia, osiągając maksimum w sobotę. Obszary osiedla Barwinek i Ślichowice również wykazywały znaczącą aktywność w ciągu tygodnia. W przypadku pierwszej z lokalizacji, ruch mieszkańców skupiał się głównie wokół obiektów handlowo-usługowych przy ulicach Wapiennikowej i Starowapiennikowej. W przypadku osiedla Ślichowice, głównym ośrodkiem aktywności był Pasaż Świętokrzyski, który pełni funkcję centrum handlowego. Wartość natężenia ruchu w tych obszarach osiągały szczyt w sobotę, natomiast najniższy poziom zanotowany został w niedzielę, odpowiadając tym samym specyfice tego dnia. Pozostałe punkty POI rozproszone były przede wszystkim w centralnych rejonach miasta, ale również w obszarach północno-zachodnich i północno-wschodnich. Warto zauważyć, że najmniejsza liczba punktów POI zlokalizowana była w południowej części Kielc, co wynika z charakterystyki tej części miasta, zdominowanej przez obszary leśne.
W kontekście zróżnicowanych form aktywności obecnych w każdej z głównych kategorii, przeprowadzono segmentację danych. Głównym celem takiego podejścia było osiągnięcie bardziej szczegółowych rezultatów analizy. Liczba podkategorii zależała od charakteru oraz różnorodności punktów zainteresowania (POI) w analizowanym zbiorze danych. W ramach utworzonych grup dokonano dokładnej analizy, co okazało się istotne dla lepszego zrozumienia społecznej dynamiki oraz preferencji lokalnej społeczności w zakresie spędzania czasu wolnego i uczestnictwa w aktywnościach rekreacyjnych.
Jedzenie
W ramach omawianej kategorii zostały wyodrębnione cztery podkategorie tj. cukiernie i kawiarnie, fast food, restauracje oraz pozostałe obiekty gastronomiczne, które nie zostały jednoznacznie zaklasyfikowane do wymienionych wcześniej grup danych (tab. 2). Na podstawie wyników przeprowadzonych badań wykazano, że mieszkańcy miasta preferowali spędzanie czasu w lokalach gastronomicznych głównie w piątki oraz soboty. W piątki, największe zainteresowanie spośród całego tygodnia odnotowano w restauracjach (50,1), lokalach serwujących fast food (49,1) oraz pozostałych obiektach gastronomicznych (46,2). Natomiast w soboty, klienci znacznie chętniej odwiedzali cukiernie i kawiarnie (51,2). Najmniejsza liczba klientów odwiedzała lokale gastronomiczne w poniedziałki. Jednakże liczba ta wzrastała w kolejnych dniach tygodnia dla każdej z kategorii.
Tab. 2. Aktywność mieszkańców w poszczególnych dniach tygodnia, związana z „jedzeniem”, wyrażona poprzez średni wskaźnik GPT.
| Kategoria | Liczba punktów POI | Poniedziałek | Wtorek | Środa | Czwartek | Piątek | Sobota | Niedziela |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Cukiernie i kawiarnie | 33 | 32,8 | 35,4 | 37,0 | 41,6 | 42,8 | 51,2 | 36,8 |
| Fast food | 63 | 36,9 | 39,3 | 39,3 | 41,9 | 49,1 | 46,5 | 45,7 |
| Restauracje | 142 | 35,9 | 38,6 | 40,9 | 43,1 | 50,1 | 46,6 | 42,2 |
| Pozostałe | 53 | 39,5 | 41,0 | 39,8 | 43,1 | 46,2 | 37,0 | 16,3 |
| Ogółem | 291 | 36,4 | 38,8 | 39,9 | 42,6 | 48,4 | 45,4 | 37,6 |
Opracowanie własne
Preferencje klientów dotyczące wyboru godziny wizyty w wybranych lokalach gastronomicznych wykazywały znaczne różnice w ciągu całego tygodnia. Dostrzec można było jednak pewne trendy dotyczące dni powszednich oraz odrębne preferencje w weekendy.
W przypadku cukierni i kawiarni, największa liczba klientów w dni robocze przypadała na godziny od 11 do 17, z wyraźnym szczytem zazwyczaj między godziną 15 a 16. Natomiast w soboty klienci preferowali wcześniejsze godziny odwiedzin. Największe natężenie ruchu występowało wówczas między godziną 12 a 13, obserwując przy tym gwałtowny wzrost od godziny 9. W niedziele szczyt obłożenia przypadał między godziną 14 a 15.
W lokalach serwujących „szybkie jedzenie”, od poniedziałku do czwartku klienci zazwyczaj odwiedzali lokale w godzinach 14-17, z szczytem aktywności około godziny 16. W piątki oraz soboty zaobserwować można znacznie dłuższy czas odwiedzin, trwający od godziny 15 do 19. W niedzielę mieszkańcy preferujący ten rodzaj jedzenia wybierali głównie okolice godziny 17-18.
W przypadku restauracji, od poniedziałku do czwartku oraz w niedzielę, klienci korzystali najchętniej z oferty wspomnianych obiektów pomiędzy godzinami 13 a 17, z najczęstszym wyborem okolic godziny 15. W przypadku piątku oraz soboty godziny największego obłożenia nie zmieniły się, z tym, że wzmożone natężenie ruchu klientów utrzymywało się zdecydowanie dłużej niż w pozostałe dni i mogło potrwać do godziny 20.
Dla pozostałych lokali gastronomicznych, największe natężenie w dni robocze przypadało pomiędzy godzinami 13 a 14. W przypadku soboty godziny te przypadały na okres: 9 – 13, natomiast niedzieli 14 – 15. W ostatnim dniu tygodnia zaobserwować można było także gwałtowny spadek aktywności w badanej kategorii.
Ryc. 7. Wskaźnik GPT aktywności związanych z kategorią „jedzenie”, w poszczególnych dniach tygodnia w przedziałach godzinowych. Opracowanie własne
Ryc. 8. Wskaźnik GPT aktywności związanych z kategorią „jedzenie”, w poszczególnych godzinach dni tygodnia. Opracowanie własne
Zgodnie z powyższymi wynikami analizy, zaobserwować można, że dynamika ruchu klientów w lokalach gastronomicznych, uzależniona jest od dnia tygodnia. Dane przedstawione na ryc. 9 wskazują na wyraźny trend wzrostowy w obłożeniu lokali serwujących jedzenie, wraz z upływem kolejnych dni tygodnia. Maksimum odwiedzających przypada przy tym w okresie weekendowym, głównie w piątek i sobotę. Obszary o największym natężeniu ruchu klientów, zwłaszcza śródmieście miasta, wykazują silną korelację między dostępną ofertą gastronomiczną a poziomem obłożenia.
Poziom wskaźnika GPT wzrastał głównie w okolicach rynku, ulicy Sienkiewicza, ulicy Solnej oraz Placu Wolności. Istotnymi obszarami były także galerie handlowe, takie jak Echo i Korona, generujące ruch ze względu na możliwość korzystania z usług restauracyjnych w trakcie zakupów. Aktywność mieszkańców w podanej kategorii można było zaobserwować także w okolicach ulicy Nowy Świat, osiedla Barwinek (pomiędzy ulicami Wapiennikową i Starowapiennikową), ulicy Klonowej oraz okolic Plaza Park. Mniejszy stopień aktywności przejawiał się także w okolicach osiedli Ślichowice I i Ślichowice II, oraz skrzyżowania ulic Piekoszowskiej i Jagiellońskiej oraz 1 Maja i Wróbla.
Tab. 3. Aktywność mieszkańców w poszczególnych dniach tygodnia, związana z rozrywką i kulturą, wyrażona poprzez średni wskaźnik GPT.
| Kategoria | Liczba punktów POI | Poniedziałek | Wtorek | Środa | Czwartek | Piątek | Sobota | Niedziela |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bary | 24 | 24,9 | 29,6 | 27,1 | 31,2 | 49,7 | 51,3 | 23,8 |
| Gry i zabawy | 9 | 37,9 | 38,8 | 55,8 | 46,5 | 50,7 | 57,0 | 29,6 |
| Kluby | 3 | 0,0 | 0,0 | 8,2 | 10,0 | 22,8 | 56,1 | 0,0 |
| Pozostałe | 12 | 30,0 | 40,6 | 43,8 | 47,3 | 50,7 | 54,8 | 21,3 |
| Ogółem | 48 | 27,0 | 32,2 | 35,5 | 36,8 | 48,5 | 53,5 | 22,8 |
Opracowanie własne
Rozrywka i kultura
W analizie aktywności rozrywkowej i kulturalnej, w badanej grupie zostały wyodrębnione cztery podkategorie: bary, gry i zabawy, kluby oraz pozostałe. Eksploracja danych wykazała, że najwyższe natężenie aktywności przypadało na piątek i sobotę, co było zgodne z przeważającymi tendencjami społecznymi, gdzie te dni tygodnia są preferowane do aktywności społecznych i rozrywkowych. Niedziela, będąca dniem odpoczynku dla wielu osób, charakteryzowała się najniższym poziomem aktywności6.
W kontekście poszczególnych kategorii rozrywki, wyraźne różnice obserwowano szczególnie w przypadku barów, gdzie aktywność w piątek (49,7) i sobotę (51,3) była znacznie wyższa w porównaniu z innymi dniami tygodnia. Różnice te osiągały od 20 do 30 punktów bazowych. Trend wzrostowy aktywności w ciągu tygodnia był zauważalny we wszystkich kategoriach, co mogło świadczyć o inkrementalnym wzroście zainteresowania danymi formami rozrywki.
Biorąc pod uwagę gry i zabawy, środa (55,8) wyróżniała się jako dzień o wyższym poziomie aktywności w porównaniu z piątkiem (50,7), a nawet zbliżonym do soboty (57). Zjawisko to mogło być związane z charakterem tego dnia jako połowy tygodnia, która może być postrzegana jako okazja do relaksu i odstresowania się.
W przypadku klubów, aktywność w dużej mierze uzależniona była od dostępności badanych miejsc w danym dniu. Wzrost obłożenia od środy (10) do soboty mógł sugerować, że główną grupą korzystającą z tych miejsc w dni powszednie byli studenci, podczas gdy w soboty (56,1) obłożenie było wyższe, co mogło wiązać się z większą dostępnością dla szerszego spektrum społeczności.
Zainteresowani pozostałymi formami rozrywki osiągało szczyt w sobotę (54,8), a różnice między innymi dniami tygodnia oscylowały w granicach od 20 do 30 punktów GPT.
Analiza czasowa preferencji klientów w odniesieniu do różnych rodzajów aktywności związanych z rozrywką różniła się w zależności od dnia tygodnia. W dni powszednie oraz w niedzielę, obserwowano umiarkowane natężenie ruchu w barach, nie przekraczające 30 punktów GPT. W piątki i soboty, obłożenie lokali znacząco wzrastało, głównie w godzinach wieczornych. Trend ten rozpoczynał się w tym przypadku od godziny 17 i utrzymywał się aż do północy.
Jeśli chodzi o gry i zabawy, klienci w dni robocze preferowali głównie godziny późno popołudniowe. Szczególnie wysokie obłożenie zanotowano pomiędzy godziną 17 a 18, a wzrost natężenia ruchu przypadał na godzinę 15. W soboty, najpopularniejsze godziny odwiedzin stanowiły 15-16, przy czym wzrost obłożenia zaczynał się już od godziny 10. Podobne trendy zaobserwowano również w niedzielę, jednak wzrost ruchu klientów następował w tym przypadku dopiero od godziny 12.
W kontekście klubów, pierwsze oznaki aktywności pojawiały się zazwyczaj w godzinach nocnych, co wynikało z charakterystyki tego typu miejsc. Ruch odwiedzających przypadał na godzinę 21 i trwał do okolic godziny 4 rano, z największym natężeniem około godziny 23.
W przypadku pozostałych aktywności, wskaźnik GPT osiągał najwyższe wartości między godzinami 12 a 18, przy czym godziny największego obłożenia różniły się w zależności od dnia tygodnia: 17 w poniedziałek, 14-15 we wtorek, środę, czwartek, sobotę i niedzielę, oraz 18 w piątek.
Ryc. 10. Wskaźnik GPT aktywności związanych z kategorią „rozrywka i kultura”, w poszczególnych dniach tygodnia w przedziałach godzinowych. Opracowanie własne
Ryc. 11. Wskaźnik GPT aktywności związanych z kategorią „rozrywka i kultura”, w poszczególnych godzinach dni tygodnia. Opracowanie własne
Centralnymi punktami życia społecznego oraz aktywności kulturalnej w Kielcach były Rynek oraz ul. Sienkiewicza. To właśnie tutaj koncentrowała się duża oferta lokali gastronomicznych, klubów muzycznych oraz miejsc spotkań towarzyskich. Dynamika ruchu mieszkańców w omawianym obszarze wykazywała tendencję wzrostową wraz z kolejnymi dniami tygodnia, licząc od poniedziałku. Szczególnie duże zainteresowanie omawianą formą aktywności można było zaobserwować w piątki oraz soboty. W przypadku pozostałych dni tygodnia obłożenie w lokalach było znacznie niższe. Najmniejszy ruch klientów na kieleckim rynku oraz w jego okolicach zaobserwowano w niedzielę.
Jeśli chodzi o pozostałe obszary, istotnie wyróżniały się także Galeria Echo i jej otoczenie. Podobnie jak w przypadku Rynku, największe obłożenie klientów zanotowano w piątki i soboty. Niemniej jednak, w dni robocze ruch klientów utrzymywał się na średnim poziomie. Niedziela była dniem, gdzie natężenie ruchu odwiedzających było znacznie niższe.
Poza wymienionymi lokalizacjami warto zwrócić uwagę także na kompleks Basenów Termalnych Binkowski, Wojewódzki Dom Kultury oraz różnorodne lokale rozrywkowe, w tym bary, kluby bilardowe i centra rozrywki.
Tab. 4. Aktywność mieszkańców w poszczególnych dniach tygodnia, związana ze sportem i rekreacją, wyrażona poprzez średni wskaźnik GPT.
| Kategoria | Liczba punktów POI | Poniedziałek | Wtorek | Środa | Czwartek | Piątek | Sobota | Niedziela |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Atrakcje turystyczne i tereny spacerowe | 99 | 26,0 | 28,2 | 28,3 | 28,2 | 24,4 | 28,4 | 28,8 |
| Obiekty sportowe | 18 | 34,3 | 42,5 | 43,0 | 42,9 | 43,6 | 40,5 | 33,5 |
| Parki, skwery i zieleńce | 25 | 25,6 | 25,0 | 25,5 | 26,8 | 26,4 | 30,2 | 32,3 |
| Place zabaw | 120 | 28,3 | 27,9 | 28,0 | 27,9 | 22,7 | 28,3 | 28,0 |
| Pozostałe | 4 | 29,2 | 32,4 | 27,5 | 29,1 | 24,7 | 22,7 | 34,7 |
| Ogółem | 266 | 27,6 | 28,8 | 28,9 | 29,0 | 25,1 | 29,3 | 29,1 |
Opracowanie własne
Sport i rekreacja
W kategorii „sport i rekreacja” zidentyfikowano pięć grup podrzędnych: atrakcje turystyczne i tereny spacerowe, obiekty sportowe, parki, skwery i zieleńce, place zabaw oraz aktywności niesklasyfikowane. Preferencje klientów związane z aktywnym wypoczynkiem wykazywały różnice w zależności od dnia tygodnia.
Największe zainteresowanie atrakcjami miasta i spacerami w ich otoczeniu obserwowano w niedzielę (28,8), z odchyleniem nie przekraczającym 4 pkt. GPT w ciągu pozostałych dni tygodnia. Najniższe obłożenie zanotowano w piątek (24,4) i poniedziałek (26).
Analiza obiektów sportowych wykazała, że były one najczęściej wykorzystywane w piątki (43,6) i środy (43), podczas gdy niedziela (33,5) i poniedziałek (34,3) charakteryzowały się niższym ruchem klientów. W przypadku pozostałych dni wskaźnik GPT oscylował w granicach 42 pkt.
Parki, skwery i zieleńce cieszyły się największym zainteresowaniem w niedzielę (32,3) i soboty (30,2). Dla pozostałych dni tygodnia wskaźnik obłożenia mieścił się w przedziale od 25 pkt. we wtorek do 26,8 pkt. w czwartek.
Place zabaw wykazywały stabilne obłożenie na poziomie około 28 pkt. GPT, z wyjątkiem piątku, kiedy osiągało najniższy poziomu: 22,7.
Podobne tendencję wykazywały także pozostałe aktywności, gdzie piątek notował najniższą wartość natężenia ruchu: 25,1. W pozostałe dni wynik ten wahał się w okolicach 28 – 29 punktów GPT.
Natężenie ruchu mieszkańców wokół obiektów turystycznych oraz terenów spacerowych wykazało niewielki wzrost aktywności w niedzielę i sobotę, szczególnie około godziny 13. Mniejsze obłożenia można było dostrzec jedynie w godzinach nocnych i późno wieczornych.
Jeśli chodzi o obiekty sportowe, w dni robocze cieszyły się one największym zainteresowaniem klientów w godzinach 17-18. Zaobserwowano również dwa mniejsze wzrosty natężenia ruchu w godzinach porannych (7-8) oraz południowych (12-13). W weekend, wzrost aktywności był jednostajny, osiągając maksimum w godzinach południowych (11-13).
Analiza natężenia ruchu w parkach, skwerach i zieleńcach ukazała dosyć niejednostajne trendy. Najwyraźniejszy wzrost aktywności zaobserwowano w niedzielę między godzinami 12 (47,3) a 14 (46,2). W przypadku pozostałych dni tygodnia, popularność omawianych lokalizacji była zróżnicowana. W poniedziałek, najwyższe wartości wskaźnika GPT odnotowano o godzinie 18 (30,3). Podobną tendencję zaobserwowano we wtorek. W środę zjawisko to miało miejsce o godzinie 14, a w czwartek o godzinie 16. W piątek, szczyt aktywności przypadał na godzinę 17.
Ruch mieszkańców w obrębie placów zabaw pozostawał stosunkowo jednostajny, z mniejszym obłożeniem w godzinach wieczornych i nocnych.
W przypadku pozostałych aktywności, największe natężenie ruchu występowało w niedzielę, między godzinami 11 a 15. Dla pozostałych dni tygodnia, obserwowano znaczne wahania, z wyższym obłożeniem w godzinach 10-11, 14-15 lub 18-20.
Ryc. 13. Wskaźnik GPT aktywności związanych z kategorią „sport i rekreacja”, w poszczególnych dniach tygodnia w przedziałach godzinowych. Opracowanie własne
Ryc. 14. Wskaźnik GPT aktywności związanych z kategorią „sport i rekreacja”, w poszczególnych godzinach dni tygodnia. Opracowanie własne
Aktywność mieszkańców Kielc związana z aktywnym wypoczynkiem przejawiała się praktycznie w każdej części miasta. Popularność poszczególnych obszarów była zróżnicowana w zależności od dnia tygodnia, przy czym nieco większa aktywność obserwowana była w weekend, zaś najmniejsza w poniedziałki. Wśród miejsc cieszących się dużym zainteresowaniem należy wymienić Rezerwat „Kadzielnia” wraz z jego okolicami, Skwer im. Szarych Szeregów, Park Miejski „Staszica” wraz ze Wzgórzem Zamkowym, Skwer im. Ireny Sendlerowej, Dolinę Silnicy, Park Kielczan z okolicami zalewu, Park im. Adolfa Dygasińskiego, Park Osiedlowy KSM, Stadion Leśny w Kielcach, Rezerwat Skalny „Ślichowice”, Rezerwat „Karczówka” ze szczególnym uwzględnieniem tarasu widokowego, oraz tereny zielone pomiędzy blokami na Osiedlu Świętokrzyskim.
Ponadto, należy wziąć pod uwagę także obiekty sportowe, takie jak pływalnie oraz siłownie. Istotną rolę w aktywności Kielczan odgrywały także place zabaw, które wpływały na aktywność na świeżym powietrzu w obrębie osiedli mieszkaniowych. Warto zwrócić uwagę także na Kielecki Rynek, sklasyfikowany w omawianej kategorii jako atrakcja turystyczna. Należy podkreślić, że obserwowana w tym rejonie wysoka aktywność, mogła być rezultatem nie tylko rekreacji i wypoczynku, lecz również być spowodowana ruchem klientów w pobliskich lokalach gastronomicznych.
Tab. 5. Aktywność mieszkańców w poszczególnych dniach tygodnia, związana ze usługami, wyrażona poprzez średni wskaźnik GPT.
| Kategoria | Liczba punktów POI | Poniedziałek | Wtorek | Środa | Czwartek | Piątek | Sobota | Niedziela |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Fryzjer | 51 | 31,7 | 38,0 | 40,7 | 44,9 | 48,3 | 45,1 | 1,1 |
| Kosmetyczka | 6 | 36,8 | 40,9 | 36,9 | 51,4 | 47,5 | 24,9 | 7,6 |
| Pozostałe | 4 | 41,8 | 48,0 | 35,3 | 53,2 | 39,7 | 27,0 | 0,0 |
| Ogółem | 61 | 32,9 | 39,0 | 40,0 | 46,1 | 47,6 | 41,9 | 1,7 |
Opracowanie własne
Usługi
W niniejszej kategorii skoncentrowano się na trzech głównych grupach usług związanych z czasem wolnym: fryzjer, kosmetyczka oraz pozostałe usługi. Dane pozyskane z platformy Google wskazują, że klienci najczęściej korzystali z usług fryzjera w piątek (48,3), sobotę (45,1) oraz czwartek (44,9). Natomiast najmniejsze obłożenie w salonach fryzjerskich odnotowano w niedzielę (1,1) oraz poniedziałek (31,7). W przypadku usług kosmetyczki, największy ruch klientów odbywał się w czwartek (51,4) oraz piątek (47,5). Zauważono również, że najniższe obłożenie występowało w niedzielę (7,6), sobotę (24,9) oraz poniedziałek (36,8). Pozostałe usługi cieszyły się największą popularnością w piątek (47,6) oraz czwartek (46,1), podczas gdy najniższe obłożenie zanotowano w niedzielę (1,7) oraz poniedziałek (32,9).
Dane godzinowe dotyczące częstotliwości korzystania z usług fryzjerskich w dni robocze wskazują na preferencję wizyt w godzinach 15 i 16. Aktywność klientów rozpoczynała się już od godziny 9, z wyraźnym wzrostem w ciągu dnia. Około południa obserwowano spłycenie krzywej obłożenia, osiągając punkt stagnacji. W przypadku sobót, największe natężenie przypadało na godziny 11-12, przy zachowaniu podobnego trendu napływu klientów jak w pozostałe dni robocze, tj. od godziny 9. W niedzielę frekwencję klientów była minimalna.
W przypadku usług kosmetyczki, stwierdzono zróżnicowanie w natężeniu ruchu klientów w zależności od dnia tygodnia. W poniedziałek pierwszy wzrost obłożenia występował w godzinach południowych, a drugi, wyższy, notowany był o godzinie 16. Podobne tendencje występowały we wtorek. W środę godziny największego obłożenia przesunęły się na okolice godziny 11 oraz 15. W czwartek i piątek natężenie ruchu klientów rosło proporcjonalnie, z najwyższym obłożeniem przypadającym kolejno na godziny 12-13 oraz 14-15. W weekendy, frekwencja była znacznie niższa, w niedzielę wręcz sporadyczna. W przypadku soboty godziny szczytu przypadały na godzinę 11.
W przypadku pozostałych usług, analiza była utrudniona ze względu na niewielką próbkę danych. Zaobserwowano jednak duże wahania w natężeniu ruchu, z godzinami obłożenia przypadającymi przeważnie na okolice godziny 10-12 oraz 14-16.
Ryc. 15. Wskaźnik GPT aktywności związanych z kategorią „usługi”, w poszczególnych dniach tygodnia w przedziałach godzinowych. Opracowanie własne
Ryc. 16. Wskaźnik GPT aktywności związanych z kategorią „usługi”, w poszczególnych godzinach dni tygodnia. Opracowanie własne
Rozkład salonów fryzjerskich i kosmetycznych na mapie Kielc charakteryzował się przede wszystkim koncentracją w centralnym obszarze miasta, oraz w mniejszym zakresie na wybranych osiedlach, takich jak Barwinek, Ślichowice, Szydłówek i Na Stoku. Większość z tych punktów usługowych nie tworzyła zwięzłych kompleksów, co przekładało się na fakt, że ruch klientów skupiał się wokół indywidualnych obiektów. Największą popularnością cieszyły się lokale zlokalizowane w pobliżu ulic: Bodzentyńskiej, Wesołej, Wojciecha Bartosa Głowackiego, Zagórskiej, Stefana Żeromskiego, Ignacego Paderewskiego, Henryka Sienkiewicza, 1 Maja, Warszawskiej, Galerii Echo, Edmunda Massalskiego oraz Krakowskiej. Aktywność w tych obszarach wykazywała wyraźny wzrost popularności, szczególnie w czwartek i piątek, co jest zgodne z wcześniejszymi wynikami badań.
Tab. 5. Aktywność mieszkańców w poszczególnych dniach tygodnia, związana ze zakupami, wyrażona poprzez średni wskaźnik GPT.
| Kategoria | Liczba punktów POI | Poniedziałek | Wtorek | Środa | Czwartek | Piątek | Sobota | Niedziela |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sklepy z elektroniką | 18 | 47,5 | 45,8 | 52,4 | 54,0 | 58,9 | 37,0 | 1,4 |
| Sklepy z odzieżą | 82 | 35,2 | 38,0 | 39,2 | 40,5 | 39,0 | 36,1 | 10,2 |
| Sklepy spożywcze | 316 | 40,3 | 38,3 | 37,5 | 41,5 | 45,3 | 42,1 | 20,8 |
| Supermarkety | 16 | 33,2 | 37,5 | 35,8 | 41,7 | 43,9 | 46,4 | 3,5 |
| Pozostałe | 152 | 42,7 | 44,8 | 47,5 | 49,1 | 53,3 | 41,9 | 3,0 |
| Ogółem | 584 | 40,2 | 40,2 | 40,7 | 43,7 | 46,9 | 41,1 | 13,6 |
Opracowanie własne
Zakupy
W ramach kategorii związanej z zakupami wydzielono pięć grup pobocznych: sklepy z elektroniką, sklepy z odzieżą, sklepy spożywcze, supermarkety oraz inne, niesklasyfikowane obiekty.
Sklepy z elektroniką odnotowały największą popularność w piątki (58,9), przy czym niedzielę (1,4) i sobotę (37) charakteryzowało najmniejsze obłożenie. W dni powszednie, wskaźnik GPT oscylował od 45,8 we wtorek do 54 w czwartek.
W przypadku sklepów odzieżowych, względnie wyższe obłożenie zaobserwowano w czwartek (40,5), podczas gdy niedziela (10,2), poniedziałek (35,2) i sobota (36,1) charakteryzowały się niższym natężeniem ruchu. W pozostałe dni tygodnia wskaźnik GPT utrzymywał się na poziomie 38-39.
Najpopularniejszym dniem do robienia zakupów spożywczych okazał się piątek (45,3). Najmniejszy ruch klientów zaobserwowano z kolei w niedzielę (20,8). W przypadku dni roboczych były to środa (37,5) oraz wtorek (38,3).
W przypadku supermarketów, największe zainteresowanie odnotowano w soboty (46,4%), ale także w piątki (43,9%) oraz czwartki (41,7%). Najmniejsza aktywność klientów przypadała na niedzielę (3,5%) i poniedziałek (33,2%).
W przypadku pozostałych obiektów, klienci najczęściej korzystali z oferty sklepów w piątki (46,9) i czwartki (43,7). Najmniejsze natężenie ruchu zaobserwowano z kolei w niedzielę (13,6). W pozostałych dniach wartości wskaźnika GPT oscylowały w granicach 40-41.
W dni robocze preferencje klientów co do zakupów elektroniki skoncentrowane były w godzinach 12 – 16. Szczytowe obłożenie zazwyczaj występowało około godziny 12 oraz 16, choć mogło się nieco różnić w zależności od dnia tygodnia. W soboty natomiast intensywność ruchu klientów wzrastała w okresie południowym, a następnie stopniowo malała. W niedzielę obserwowano minimalne obłożenie.
W przypadku zakupów odzieżowych, w dni robocze ruch klientów koncentrował się głównie w godzinach 10 – 11 i utrzymywał się do około godziny 16 – 17. W okresie tym nie zaobserwowano większych wzrostów obłożenia. W soboty zauważano wyższe natężenie klientów w godzinach 11 – 12, z niewielkim spadkiem i mniejszym wzrostem w godzinach 16 – 17. Niedziela charakteryzowała się sporadycznym ruchem klientów, utrzymującym się na niskim poziomie od godziny 11 do 19.
Sklepy spożywcze przez okres dni roboczych cechował wykładniczy wzrost natężenia ruchu klientów, który miał miejsce od godziny 6 rano do około godziny 16. W soboty klienci preferowali raczej godzin 11 – 12, natomiast w niedzielę okolice godziny 17.
Sytuacja w supermarketach była bardziej zróżnicowana. W poniedziałek wzrost natężenia ruchu obserwowano w godzinach 11 – 13 oraz 16. W kolejnym dniu wzrost ten był bardziej wyraźny, szczególnie w godzinach wieczornych. W środę największe obłożenie klientów przypadało na godzinę 13, a w czwartek na godzinę 14. W piątek szczytowe natężenie ruchu przesunęło się na okolice godziny 16 – 17. W sobotę najwyższy poziom obłożenia wystąpił o godzinie 12, przy czym odnotowano również szybki wzrost wartości wskaźnika GPT. Niedziela cechowała się praktycznie zerowym natężeniem odwiedzających.
W przypadku pozostałych lokali handlowych, preferencje klientów w dni robocze były podobne. Natężenie ruchu klientów rosło i spadało wykładniczo, osiągając szczytowe wartości w okolicach godzin 12 – 14. W soboty preferowane były godziny 11 – 12. Podobnie jak w przypadku poprzednich obiektów handlowych, niedziela charakteryzowała się minimalnym ruchem klientów.
Ryc. 18. Wskaźnik GPT aktywności związanych z kategorią „zakupy”, w poszczególnych dniach tygodnia w przedziałach godzinowych. Opracowanie własne
Ryc. 19. Wskaźnik GPT aktywności związanych z kategorią „zakupy”, w poszczególnych godzinach dni tygodnia. Opracowanie własne
Przestrzenny rozkład obiektów handlowych wskazywał na ich popularność w rejonach o wysokiej urbanizacji. Podobnie jak w przypadku innych lokali, największe zagęszczenie obiektów zanotowano w centralnym rejonie miasta oraz w obrębie osiedli mieszkaniowych. Wśród nich, największą popularnością cieszyły się galerie handlowe: Echo oraz Korona. Wynikało to głównie ze specyfiki tych miejsc, które ze względu na szeroki wybór sklepów, restauracji, kawiarni i innych usług, przyciągają klientów o różnych preferencjach i potrzebach7. Obłożenie w tych miejscach utrzymywało się w ciągu całego tygodnia na dosyć wysokim poziomie. Wyjątek stanowiła jedynie niedziela, gdzie ruch klientów był znacznie niższy. Wynikało to głównie z faktu, że lokale w tym dniu były nieczynne.
Preferencje te dotyczyły także pozostałych obiektów handlowych. Wśród nich możemy wymienić także: Pasaż Świętokrzyski oraz pawilony handlowe w obrębie ul. Wapiennikowej i Starowapiennikowej. Pozostałe obiekty tworzyły siatkę pojedynczych punktów, za którymi kryły się supermarkety, sklepy spożywcze, sklepy odzieżowe oraz pozostałe obiekty handlowe. Wśród nich większą popularność wykazywały głównie supermarkety np. Biedronka czy Lidl.
Podsumowanie
Analiza trendów związanych z aktywnością mieszkańców Kielc w kontekście spędzania czasu wolnego, oparta na analizie danych punktów POI z platformy Google Maps, dostarczyła istotnych wniosków dotyczących dynamiki życia społecznego w tym mieście. Wykorzystując metodologię opartą na wskaźniku „popularnych godzin” Google (GPT) oraz klasyfikację danych na pięć głównych kategorii aktywności tj. jedzenie, rozrywka i kultura, sport i rekreacja, usługi i zakupy, możliwa była szczegółowa analiza preferencji społecznych i wzorców zachowań mieszkańców. Wyniki badań wykazały, że aktywność społeczna osiągała najwyższe poziomy w piątki i soboty, co może świadczyć o popularności tych dni w kontekście okazji do spędzania czasu wolnego i aktywności rekreacyjnych. Centralne obszary miasta, w tym Rynek i okolice ul. Sienkiewicza oraz galerie handlowe, takie jak Echo i Korona, stanowiły główne bieguny aktywności społecznej, przyciągając mieszkańców w różnych dniach tygodnia.
W kontekście zróżnicowanych form aktywności obecnych w każdej z głównych kategorii, przeprowadzono segmentację danych. Głównym celem takiego podejścia było osiągnięcie bardziej szczegółowych rezultatów analizy.
Badania wykazała, że preferencje klientów w lokalnych punktach gastronomicznych różniły się w zależności od dnia tygodnia i godziny odwiedzin. Jeśli chodzi o restauracje, lokale serwujące „fast food” oraz pozostałe punkty gastronomiczne, cieszyły się one większą popularnością w piątki. Natomiast w przypadku cukierni i kawiarni, klienci chętniej odwiedzali te miejsca w soboty. W dniach tych obserwowano także znacznie większe obłożenie w godzinach wieczornych oraz wydłużoną aktywność klientów. Najpopularniejsze godziny odwiedzin stanowiły z reguły w każdym przypadku okolice pory obiadowej.
W przypadku aktywności związanych z rozrywką i kulturą, największe zainteresowanie tą formą spędzania czasu wolnego przypadało na piątek i sobotę. Preferencje te były zgodne z powszechnymi tendencjami społecznymi, gdzie wymienione dni tygodnia preferowane są do aktywności rozrywkowych i spotkań towarzyskich. W dniach tych szczególnie widoczny był wzrost aktywności w barach oraz innych miejscach rozrywki. Klienci preferowali wówczas godziny wieczorne i nocne, choć w przypadku pozostałych dni tygodnia, okres największego obłożenia mógł przypadać na godziny wcześniejsze. Tendencje te dotyczyły się także pozostałych form aktywności, gdzie np. w przypadku gier i zabaw, klienci wybierali najchętniej godziny popołudniowe.
Sport i rekreacja cieszyły się z reguły większym zainteresowaniem w weekendy. Przy czym należy pokreślić, że niedziele i soboty charakteryzowały się z reguły większym zainteresowaniem atrakcjami miasta, parkami i terenami spacerowymi, natomiast piątki wydają się być dniem intensywnego korzystania z obiektów sportowych. Mimo że istnieją obszary o stałym obłożeniu, jak place zabaw, to ogólny trend wskazuje na większą aktywność mieszkańców w weekendy niż w dni robocze. Warto również zauważyć, że niektóre miejsca, takie jak rezerwaty przyrody czy popularne parki i skwery, cieszyły się szczególnym zainteresowaniem przez cały tydzień.
Jeśli chodzi o usługi fryzjerskie i kosmetyczne, klienci wybierali w tym przypadku najchętniej czwartki oraz piątki. Największe obłożenie obserwowano wówczas w godzinach popołudniowych. Zaobserwowano także, że duży wpływ na popularność danego salonu miało także jego lokalizacja. Położenie obiektów w centralnych obszarach miasta oraz w pobliżu głównych ulic i centrów handlowych znacznie sprzyjało zwiększeniu ruchu klientów.
Preferencje klientów robiących zakupy w różnych typach sklepów również różniły się w zależności od dnia tygodnia. Sklepy z elektroniką cieszyły się największą popularnością w piątki, szczególnie w godzinach popołudniowych. W przypadku zakupów odzieżowych, nieco wyższe obłożenie przypadało na czwartek, natomiast najniższe na niedzielę oraz poniedziałek. Ruch klientów koncentrował się głównie w okolicy godziny 16, przy czym w soboty były to okolice południa. Zakupy spożywcze preferowane były głównie w dni poprzedzające weekend, w tym także w sobotę. Szczyt ruchu klientów przypadał wówczas na okolice godziny 16 w dni powszednie, oraz południa, jeśli chodzi o sobotę. Podobne preferencje jeśli chodzi o czas i dni aktywności zaobserwowano także w przypadku supermarketów. Jeśli chodzi pozostałe obiekty handlowe, cieszyły się one największą popularnością w piątki oraz czwartki. Największy ruch klientów przypadał z reguły na okolice godziny 14.
Należy zauważyć, że prawie we wszystkich kategoriach niedziela odznaczała się brakiem lub znacznie mniejszą aktywnością społeczną względem pozostałych dni tygodnia. Spadek ten należy rozpatrywać głównie w kontekście charakteru omawianego dnia, który w Polskim ustawodawstwie stanowi dzień wolny od handlu. Dzień ten traktowany jest także często jako dzień odpoczynku i czas spędzany w gronie rodziny lub na relaksie, co prowadzi także do zmniejszenia aktywności społecznej w porównaniu do dni roboczych i weekendów. Świadczyć o tym może najwyższy w skali tygodnia poziom aktywności w parkach i skwerach oraz stosunkowo wysoki poziom obłożenia w lokalach gastronomicznych.
Wnioski z analizy mogą być kluczowym narzędziem w planowaniu strategii rozwoju miejskiego, zarządzania przestrzenią publiczną oraz kreowaniu bogatej oferty kulturalnej i rekreacyjnej, która będzie odpowiadać potrzebom społeczności lokalnej. Jednakże, należy pamiętać, że analiza opierała się na danych historycznych, co oznacza, że może nie odzwierciedlać aktualnych trendów. Ponadto dane te pochodziły jedynie od osób, które zezwoliły na udostępnienie swojej lokalizacji. Dlatego też, zaleca się prowadzenie bieżącego monitorowania i aktualizacji danych, aby dostosowywać podejmowane działania do zmieniających się potrzeb i preferencji społeczności oraz rozszerzenie badań o inne metody np. ankietowe. Pomimo tych ograniczeń, wnioski z analizy mogą nadal stanowić cenne narzędzie dla decydentów miejskich i lokalnych liderów, wspierając ich w podejmowaniu świadomych decyzji dotyczących rozwoju miasta oraz tworzenia bardziej atrakcyjnego i zrównoważonego środowiska życia dla mieszkańców.
Bibliografia
1 Google (2022) Popular times, wait times, and visit duration. Retrieved 1 11, 2022, from https://support.google.com/business/answer/6263531?hl=en [dostęp 2024-05-03].
2 Santiago-Iglesias, Enrique & Carpio-Pinedo, Jose & Sun, Wenzhe & García-Palomares, Juan. (2023). Frozen city: Analysing the disruption and resilience of urban activities during a heavy snowfall event using Google Popular Times. Urban Climate. 51. 101644. 10.1016/j.uclim.2023.101644
3 Vongvanich, Teethat & Sun, Wenzhe & Schmöcker, Jan-Dirk. (2023). Explaining and Predicting Station Demand Patterns Using Google Popular Times Data. Data Science for Transportation. 5. 10.1007/s42421-023-00072-z.
4 https://apify.com/?fpr=ifj7v [dostęp 2024-05-03].
5 https://thinkapple.pl/2017/01/27/googl-maps-pokazuja-teraz-czasie-rzeczywistym-zatloczone-sa-popularne-miejsca/ [dostęp 2024-05-03].
.6 Kwilecki K. (2011), Rozważania o czasie wolnym. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Górnośląskiej Wyższej Szkoły Handlowej, Katowice.
7 M. Banach, T. Gierat (red. nauk.), Formy spędzania czasu wolnego, Kraków 2013.
8 Fan, Yulan & Luo, Jian Ming. (2021). Development of a measurement scale for residents’ attitudes toward leisure activities in urban parks. International Journal of Tourism Research. 33. 100360. 10.1016/j.jort.2020.100360.
